Glutenvrij dieet

Glutenvrij dieet

Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, haver, rogge en gerst en in alle voedingsmiddelen waarin deze graansoorten zijn verwerkt. Gluten is opgebouwd uit gelijke delen glutenine en gliadine; gliadine is het onderdeel dat de gevoeligheidsreactie oproept.

Een glutenvrij dieet wordt voorgeschreven als iemand allergisch is voor gluten (coeliakie genoemd), waardoor het darmslijmvlies beschadigd wordt en de absorptie van voedingsstoffen verslechterd.
Wanneer de patiënt een glutenvrij dieet volgt, kan het darmslijmvlies zich weer herstellen en verdwijnen de klachten. Het dieet moet meestal levenslang gevolgd worden.

glutenvrij dieet

Algemene richtlijnen voor een glutenvrij dieet zijn:

gebruik geen brood en andere deegwaren, zoals koek en gebak, waarin tarwe, rogge, haver of gerst zijn verwerkt;
gebruik geen kant-en-klaar-producten zoals soep en gebonden sauzen;
gebruik glutenvrije bindmiddelen.

Wie coeliakie heeft, moet een glutenvrij dieet volgen. Niet voor even, maar levenslang. Dat komt heel precies. Eet je toch gluten, al is het maar een heel klein beetje, dan beschadigt de dunne darm onmiddellijk.

Gluten is een eiwit dat van nature voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt en khorasan tarwe (ook wel bekend als kamut®). Gluten zit ook in producten die van deze granen zijn gemaakt. Denk aan brood, crackers, pizza, pasta, paneermeel, koek, cake en taart. Het zit ook verstopt in producten waar je het niet direct in verwacht. Bijvoorbeeld in de ingrediënten van soepen (bindmiddel, vermicelli of vlees), in sauzen, sommige snoepjes, ijssoorten en bier. Haver is vaak gecontamineerd (besmet) en daardoor ook niet zonder meer veilig te gebruiken in een glutenvrij dieet, lees hier meer over haver.

Voedsel met gluten zorgt bij mensen met coeliakie voor een beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm. Daardoor kan de darm zijn werk niet goed doen. Door het eten van glutenvrije voeding herstellen de darmen en kunnen ze weer voldoende voedingsstoffen opnemen.

In het glutenvrije dieet ontbreken echter de graanproducten die veel voedingsvezels, ijzer, vitamine B1 en foliumzuur bevatten. Ook jodium en calcium zijn een punt van aandacht. Let er altijd goed op dat u alle noodzakelijke voedingstoffen binnenkrijgt.

Glutenvrije producten
Mensen met coeliakie kunnen uitsluitend glutenvrije producten eten. Sommige producten zijn van nature glutenvrij. Aan andere zijn bij de productie geen glutenhoudende ingrediënten toegevoegd. En weer andere moeten speciaal worden gekocht of bereid.

Van nature glutenvrij
Een groot aantal producten is van nature glutenvrij. Veel voorkomende producten zijn: rijst (ook zilvervliesrijst), aardappelen (ook aardappelzetmeel), groenten en fruit, noten en zaden, peulvruchten, vis, vlees en gevogelte (alleen ongemarineerd en ongepaneerd), eieren, melk (ook Nederlandse kazen en de meeste yoghurtsoorten), boter en olie.

Gewassen die goed bruikbaar zijn in een glutenvrij dieet zijn amaranth, boekweit, cassave, gierst, haver, maïs (ook maïzena en polenta), quinoa, sorghum, teff, tapioca/maniok. Ook (gemodificeerd) zetmeel van deze gewassen is glutenvrij. Een risico bij deze producten is dat ze op het land, bij transport, opslag of in de molen, in aanraking komen met gluten. Vooral in haver en boekweit zitten vaak ook sporen van gluten. Gebruik daarom bij voorkeur producten met op het etiket de claim ‘glutenvrij’ en/of het glutenvrij symbool (doorgestreepte aar).

Geen ingrediënten met gluten
Veel ‘samengestelde’ producten bevatten gluten. Vele ook niet. U kunt dit zien op het etiket van het product. Een fabrikant is verplicht om alle ingrediënten, dus ook glutenbevattende ingrediënten, te vermelden op de verpakking.